İşitme Hakkında
İŞİTME BİR HEDİYEDİR...
İşitme temel iletişim yollarından birisidir. Çocukluğumuzun
ilk zamanlarından beri sesleri ayırt eder ve onlara anlamlar
yükleriz. İlk kelimelerimizi diğer insanların konuşmalarından
duyarak öğreniriz. Hemen hemen sesin içine girmediği hiç bir
durum yoktur hayatlarımızda... Kulaklarımız aracılığıyla, sevdiğimiz
kişinin kelimelerinin yakınlığını, güzel bir müziğin zevkini,
doğanın huzurunu paylaşırız. İşitme duyumuz, ayrıca bir uyarı
görevide görür. Örneğin, dikkatimizi bir korna yada siren sesine
çekerek bizi uyarır. İşitme, bizim hayatla, insanlarla ve çevremizdeki
seslerle olan bağımızı kurar. Yani paha biçilmez hediyedir
işitmek.

İLETİŞİM
İyi işitmek, size ait olma duygusu verir. İşitme sizi dış dünya ile
temas içine sokar. Hayata renk ve tazelik veren olaylara katılmanıza,
yakın ilişkiler geliştirmenize yardımcı olur. İşitme duyunuz hayatınız
boyunca sizi sevdiklerinize bağlar, birbirinizi anlamanıza ve özen
göstermenize yardımcı olur. Farkedilmeyen ve giderek ilerleyen işitme
kaybı, ait olma ve yakınlık duygularını yavaş yavaş yok eder. işitme
sorunlarından haberdar olmayan kişiler, sosyal çevrede kendilerini
yalnız ve terk edilmiş hissetmeye başlarlar

NASIL İŞİTİRİZ?
Atmosferde meydana gelen ses dalgalarını kulağımız tarafından toplanmasından,
beyindeki merkezlerde karakter ve anlam olarak algılanmasına kadar
olan süreç iştme olarak adlandırılır ve işitme sistemi denilen geniş
bir bölgeyi ilgilendirir. Dış, orta ve iç kulak ile işitme sinirleri
ve işitme merkezi bu sistemin parçalarıdır. İşitme birbirini izleyen
bir kaç aşamada gerçekleşir.
a) İşitmenin olabilmesi için ilk olarak sesin atmosferden iç
kulaktaki Koklea'ya
ulaşabilmesi gerekir. Bu aşamaya "İletişim" aşaması
diyoruz. Ses kulak kepçesi tarafından toplanarak kulak
zarına yönlendirilir. Kulak zarı ise orta kulak kemikçikleri (örs,
üzengi ve çekiç)'ne iletilir. Ses orta kulak kemikçikleri tarafından
iç kulağa iletilir.
b) İç kulaktaki Koklea'ya
ulaşan ses burada biyokimyasal olaylarla sinir enerjisi haline dönüştürülür.
Tıpkı elektrik enerjisinin bir ampulde ışık enerjisine dönüşmesi gibi
kokleada ses enerjsini sinir enerjisi haline dönüştürür. Bu aşamaya "Dönüşüm" aşaması diyoruz.
c) Bu enerji işitme sinirleri tarafından şiddetine ve tonlarına
(ince, kalın) göre ayrılarak beyindeki işitme merkezine taşınır. Bu
aşamaya "Sinirsel Kodlama" aşaması diyoruz.
d) Beyine ulaşan ses enerjisiişitme merkezinde birleştirilir
ve çözülür. Yani sesin karakteri ve anlamı anlaşılır hale getirilir.
Bu aşamada işitme tamamlanmış olur.

İŞİTME KAYBI TÜRLERİ
Yaşa bakmaksızın işitme kaybı her insanda meydana gelebilir. İnsanlar
bazen işitme engeli ile doğarlar. Sesin artırılarak iletilmesini sağlayan,
kulak kepçesi, dış kulak yolu, kulak zarı ve orta kulak kemikçiklerinde
oluşan herhangi bir hastalık (iltihap, kireçlenme, doku büyümesi-değişimi
v.b.) "İletim Tipi" işitme kaybına yol açar.
Ateşli hastalıklar, şiddetli kafa yaralanmaları (darbe), uzun süre
kullanılan ototoksik ilaçlar v.b. iç kulakta hasar meydana getirir.
Sesi iç kulaktan beyne taşıyan sinirlerde de hasar oluşabilir. (Lezyon
veya Tümer v.b.) İç kulak ve işitme sinirlerinde meydana gelen hasar "Sensorineural Tip" işitme kaybına neden olur
Bunların dışında belirli bir hastalığa bağlı olmayan ve yaşa bağlı
olarak ortaya çıkan ve Presbiakuzi diye adlandırılan işitme
kaybıda sensorineural tip kayıptır. Bu bölgelerde oluşan işitme kayıpları
iletim tipi kayıplardan farklı olarak konuşmanın anlaşılmasını olumsuz
yönde etkiler. Bazı durumlarda iletim tipi kayıp ile sensorineural
tip(sinirsel) kayıp bir arada olabilir. Yani aynı kişide hem iletim
tipi hemde sinirsel tip kayıp olabilir. Bu tip kayıplara Miks Tip işitme kaybı diyoruz.
Yukarıda adı geçen tüm işitme kayıpları, ilaç tedavisi veya cerrahi
müdahale ile tedavi edilemez ise geriye kalan tek çözüm İşitme
Aletidir. Her tür ve her derecede işitme kaybı için uygun olan
bir işitme aleti mutlaka vardır.

 İŞİTME PROBLEMLERİ YARDIM EDİLEBİLİR PROBLEMLERDİR!
İşitme günlük hayatımız için önemli olduğu kadar sağlığımızı da ilgilendiren
bir konudur. Türkiye'de yaklaşık 4 Milyon kişinin işitme problemi
vardır. Bu insanlar her yaştan ve her kesimdendir. (Popüler bir
karşıt görüşe göre, işitme problemleri yaşlılıkla sınırlı değildir!)
Her ne kadar, işitme kaybı diğer hastalıklar gibi dramatize bir olay
değilse de o, insanları arkadaşlarından, sevdiklerinden, işlerinden
ayıran bir durumdur. Giderayak artan işitme kaybı meydana geldiği
zaman kişi dünyasının değiştiğini hisseder. Arkadaşlarının eskisi
gibi konuşmadığını (mırıldanıyormuş gibi konuştuklarını) ve
kelimelerin tümünü anlamadığını farkeder. İşitmesi zayıflamış insan,
kalabalık ortamlardan uzak durur. içine kapamış ve kendisinin tecrit
edilmiş gibi hisseder. Çok şükür ki günümüzde bu tür insanlara medikal
tedavi ile yada işitme aleti ile yardım etmek mümkündür.

UYGUN TEŞHİS
İşitme zorluğu, altta yatan tıbbi bir problemin belirtisi
olabileceğinden dolayı uygun teşhisin konulması çok önemlidir. Kulak
ile ilgili problemlerin teşhisi ve tedavisi ile ilgilenen doktor olan
bir KBB hekimine başvurduğunuzda yapılacak fiziksel bir muayeneden
sonra eğer düzeltilecek bir tıbbi problem yoksa doktorunuz size bir
işitme testi uygulamak isteyebilir. Çoğu doktor 50 yaşın üzerindeki
insanlara yılda bir kez işitme testi olmalarını tavsiye etmektedir.

İŞİTME ALETLERİNİN SEÇİMİ VE UYGULANMASI
İşitme probleminizle ilgili olarak, bir işitme aletinin size yararlı
olacağına karar verildikten sonra, işitme aleti uzmanı,size özgü işitme
kaybınıza cevap verebilecek en iyi alet türünü seçmenize yardımcı
olacaktır.
Bu işlem için günümüzde farklı yöntemler kullanılmaktadır.Bunlardan
en gelişmiş olanı bilgisayar aracılığı ile yapılan işitme aleti
seçimidir.Uzun araştırmalar sonucunda geliştirilen bu programlar
sayesinde,işitme kaybınıza en uygun aletin seçimi kolaylıkla yapılabilmektedir.Ayrıca
bu yöntemle seçimi yapılan digital aletleri işitme kaybınıza en
uygun şekilde programlamak ve ileri dönemlerde ihtiyacınıza göre
gereken değişiklikleri de yapabilmek mümkündür.
İşitme kaybınıza göre bilgisayar aracılığı ile seçilen işitme aletinin
uygulaması da günümüzde özel metodlarla (insertion-gain) yapılabilmektedir.
İşitme aletinin yararları;işitme kaybınızın türü ve derecesi,çevre,işitme
değerlendirmesi sonucundaki doğruluk,uygun seçim ve uygulama gibi
özelliklere göre değişebilir. |